Gülümseyerek ve umutlarla teslim ettik geçmlşi geleceğe

ABD/Batı, ‘Yeni Şam Projesi’ ile ne değiştirmek istiyor?

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi, ABD ziyaretinin hemen ardından Ürdün Kralı 2. Abdullah ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah Said Hüseyin Halil es-Sisi ile Amman‘da 3’lü zirve gerçekleştirdi. Zirvenin sonunda 3 ülke arasında ekonomik, kalkınma, siyasi, güvenlik ve kültürel alanlarda koordinasyon, iş birliği ve stratejik entegrasyonu sağlayan mekanizmaların geliştirilmesini vurgulayan ortak bir bildiri yayımlandı.

 İlk olarak Irak eski Başbakanı Haydar İbadi’nin dile getirdiği ve 2019’un Mart ayında Kahire’de duyurulan “Yeni Şam ProjesiIrak Başbakanı Mustafa Kazımi tarafından da dillendirildi. Projenin amacı Mısır, Irak ve Ürdün arasında ekonomik anlaşmaların yapılmasıydı. Mısır, Irak ve Ürdün arasında Avrupa Birliği’ne (AB) benzer bir sistem kurulacak, Irak’ın petrol kaynakları kullanılarak, Basra’dan Ürdün’deki Akabe Limanı’na oradan Mısır’a uzanan bir petrol hattı oluşturulacaktı. Ürdün de iki ülke arasındaki bağlantıyı sağlayarak projeden kazanç sağlayacaktı. Suudi Arabistan’ın dahil olması için üç ülke tarafından diplomasi yürütüldü.

 Mısır, Irak ve Ürdün arasındaki “Yeni Şam Projesi” bir Arap projesidir. Projeye ilk bakıldığında Irak, Mısır ve Ürdün arasındaki ekonomik ve siyasi bir anlaşmaya dayanıyor gibi görünüyor. Mısır ve Irak arasındaki entegrasyon projeleri yeni değil. Bağdat, 80’lerde Irak-İran savaşıyla alakalı olan demografik amaçlar dışında Mısır’dan, Irak’a yönelik ziraat alanında yatırım ve istihdam için planlı bir göç fikrini ortaya atmıştı.

 Ürdün’ün başkenti Amman’daki 3’lü zirveyle ilgili hemen iyimser olmamak gerekir. Bu proje acaba esasında Türkiye‘ye yada İran’a karşı mı yahut her ikisine de karşı mı oluşturuluyor? Genişletilmek istenilen İsrail karşıtı bir Arap blokunu sindirmeyi mi hedefliyor?

 İran karşıtı Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi‘nin, Irak Başbakanı olması ile Irak‘ta ABD, İran‘a karşı üstünlük sağlamış ve Irak, Arap dünyasına geri döndü olarak görünmüştü. Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi‘nin, ABD ziyaretinin ardından Amman‘da 3’lü zirve gerçekleştirmesi de içeriden ve uluslararası alandan özellikle ABD/Batı‘dan, aradığı desteği bulduğunu gösteriyor.

 Türkiye’nin, Libya ve Doğu Akdeniz hamlelerinden rahatsız olan Mısır, Türkiye‘ye karşı elini güçlendirmek için yeni ittifaklar oluşturmaya çalışıyor. Mısır‘ın, Doğu Akdeniz‘de Yunanistan‘ı desteklemesinin amacı da Türkiye‘ye karşı elini güçlendirmek istemesi. ABD‘de, Irak‘ta İran‘a karşı elini güçlendirmek istiyor. ABD‘nin desteği ile yapılan İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında yapılan anlaşmanın amacı da ABD‘nin, İran‘a karşı elini güçlendirmek istemesi.

 Sonuç: ABD/Batı, “Yeni Şam Projesi” ile Türkiye ve İran‘ı, bölgede sınırlandırmak istiyor. Daha önce siyasi bir harabeye dönüşen birçok projesi karşısında hayal kırıklığına uğrayan ABD/Batı‘ya, Türkiye ve İran, yine aynı akıbeti yaşatabilir.

Yorum Bölümü

You must be Giriş to post a comment.