Gülümseyerek ve umutlarla teslim ettik geçmlşi geleceğe

Azerbaycan – Türkiye arasındaki ortak tatbikat ile dayanışmaları…

Orta Asya, Kafkaslar ve Doğu Asya‘nın eskiden genel adı Türkistan olarak bilinirdi. Çarlık Rusya’sı, bir bölümünü işgal ederek sömürgeleştirdi. İşgal edilen bölüm 1917 devriminden sonra da SSCB içinde sürdü. SSCB‘nin 1991’de dağılmasından sonra bölgede bağımsız devletler kuruldu ama bu dağılma eski Türkistan bölgesini birleştiremedi. SSCB‘nin 1991’de dağıldığı yıllarda ABD‘nin, politik tam desteğine sahip Türkiye, Kafkaslar ve Orta Asya’da, Rusya ile etkinlik mücadelesine girdi. ABD‘nin hesabı Türkiye‘nin, Türk soydaşları sayesinde Rusya‘nın, yeniden etkinlik kurmasını engelleyebilirdi. Başarabilirse de petrol ve doğal gaz zengini bölgede denetim sağlayabilirdi.

SSCB‘nin dağılmasını ve Ortadoğu‘dan çekilmesini fırsata çevirmek isteyen Türkiye, belki bazı kazanımlara ulaşmıştı ama Rusya‘ya karşı bu etkinlik mücadelesini kaybedecekti. Rusya ve Türkiye‘nin, Azerbaycan üzerindeki etkinlik mücadeleleri aydınlatıcıdır. 7 Haziran 1992’de yapılan seçimlerde, AHCP lideri Ebulfez Elçibey ülkenin cumhurbaşkanı seçildi. Petrol ticaretinde Rusya‘yı dışlayıp, ABD‘ye öncelik tanıyınca 1993’te darbeyle cumhurbaşkanlığından uzaklaştırılarak yerine Haydar Aliyev geçti. Haydar Aliyev, SBKP Politik Bürosu’nda KGB‘den sorumlu kişiydi. Rusya’nın, Azerbaycan üzerinden Türkiye ve diğerlerine verdiği mesaj çok açıktı: eski SSCB içindeki bölgede Rusya‘nın çıkarlarını dikkate almayan hiçbir yönetim ayakta kalamaz.

Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya‘da Rusya ile etkinlik mücadelesini geri plana alarak ve Rusya ile ilişkisini değiştirerek Ortadoğu‘ya açılmaya karar verdi ve başarılı da oldu. Türkiye eski SSCB alanında Rusya ile etkinlik mücadelesi verdiği zamanlarda Ortadoğu planı vardı ama geri plandaydı. Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya’da Rusya ile etkinlik mücadelesi verdiğinde iki ülkede birbirlerine rakipti. Artık rekabet ve işbirliği birlikte yürüyor. Rusya ile rekabet ve işbirliği birlikte yürürken Türkiye, Kafkasya‘da etkinliğini artırmak için elinden geleni yine yapıyor.

Azerbaycan ve Türkiye arasındaki askeri işbirliği anlaşmasına göre, yıllık plana uygun olarak Azerbaycan‘da kara kuvvetleri ve hava kuvvetlerinin katılımıyla geniş kapsamlı askeri tatbikatlar yapılacak. Ortak tatbikatta, iki ülkenin askerleri, zırhlı araçları, topçu birlikleri, askeri uçakları ve hava savunması sistemleri yer alacak. Tatbikatlar 1-5 Ağustos’ta kara birliklerinin katılımıyla Bakü ve Nahçivan‘da, 29 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında ise askeri uçakların katılımıyla Bakü, Nahçivan, Gence, Kürdemir ve Yevlah şehirlerinde düzenlenecek. Azerbaycan ve Türkiye ortak tatbikatı ile hiç kimsenin Rusya‘ya çatmaya niyeti yok.

Kafkasya, Avrasya‘nın en kırılgan jeopolitik alanı olarak tanımlanır. Bu kırılganlığın merkezinde de Azerbaycan – Ermenistan dengesi bulunuyor. Azerbaycan ile Ermenistan asındaki çatışmalar yıllardır sürer ve ardından yenisi gelinceye kadar da söner. Son çatışmanın da büyümesi beklenmiyor. Her iki ülkede Rusya‘nın askeri üsleri bulunuyor. Azerbaycan Türkiye arasındaki tatbikat Ermenistan‘dan çok Türkiye – Azerbaycan ilişkisinde yeni gelişmelere yol açabilir. Ortak tatbikat sonrasında petrol zengini Azerbaycan, Türkiye‘ye para akıtabilir. Azerbaycan adına Katar gibi çok yerde arazi satın alınabilir. Oteller, lüks konutlar satın alınabilir. Azerbaycan‘da, inşaat alanında yatırım yapan Türk şirketleri bulunuyor, sanayi şirketleri de var. Bu şirketlere yeni ihaleler kazandırılabilir. Türkiye‘nin, Azerbaycan ile dayanışmasının sonuçları Irak, Suriye, Libya, Katar, Somali vd. benzeri olacaktır.

Yorum Bölümü

You must be Giriş to post a comment.