Gülümseyerek ve umutlarla teslim ettik geçmlşi geleceğe

Daha önce güçlü olmayan Taliban’ı güçlendiren ABD, savaşı büyüterek Afganistan’ı terketmeye karar verdi.

Taliban ile 29 Şubat 2020’de anlaşan ve onlara çeşitli güvenceler veren ABD, Afganistan’daki savaşı büyütüp 1 Mayıs 2021’den itibaren Afganistan’dan çekilmeye başladı ve 11 Eylül’ün yıldönümünde tamamen çekilecek.

 Belli bölgelerde havadan bombardıman desteği sağlayan ABD’nin bu desteğinin bir anda çekilmesinden sonra Taliban ilerliyor ve halk umutsuzluk içinde. ABD çekilirken, askeri açıdan Pakistan’ın desteklediği Taliban, İran sınırındaki Nimruz şehrini, Afganistan’ın kuzey bölgesinde General Raşit Dostum’un şehri olan Şibirgan, Sar-i Pol, Tahar, Kunduz’u, Leşkergah ve Kabil’e yaklaşık 70 kilometre uzaklıktaki Pul-i Alem’i aldı. Taliban’ın, merkeze ilerlemeden önce ele geçirdiği sınır bölgeleri Pakistan, İran ve Çin. Bu ülkeler Taliban’a ses çıkarmadıklarına göre Taliban yalnız/desteksiz değil demektir. Yani Afganistan’a komşu bütün ülkeler mevcut ABD’nin desteklediği hükümete karşı Taliban’ı destekliyor olabilir.

 ABD Taliban’ı bitirmek istemedi. Bitirmek isteseydi, bu savaş ABD için zor değildi. Afganistanlı Taciklere ve Özbeklere daha önce hava desteği sağlayarak cihadistleri yenmelerini sağlamıştı. Aynısını Taliban’ın yenilmesi için de uygulayabilirdi. Sonuç olarak güçlü olmayan Taliban’ı, ABD, güçlendirdi ve Afganistan’daki savaşı büyütüp çıkmaya karar verdi. Suriye’de nasıl bir vekalet savaşı varsa Afganistan’da da bir vekalet savaşı var. Afganistan’daki savaşın içinde olan ülkeler ABD, Rusya, Çin, İran, Pakistan ve Hindistan. İran Pakistan’a, Pakistan da Taliban’a destek vermesin, bu savaşın ömrü fazla sürmez.

 Pakistan’ın bir tarafında güçlü bir Hindistan var. Diğer tarafında da güçlü bir Afganistan olması Pakistan için bir kabus olur. Pakistan için kukla yönetime sahip yoksul bir Afganistan, ideal bir komşu. Afganistan Peştun milliyetçiliği üzerine kurulmuş bir devlet. Afganistan nüfusu 35 milyon. Bunun 17 milyonu Peştun. Yani nüfusun nüfusun yarısı. Komşusu Afganistan, güçlü bir devlet olursa kendi içerisindeki 27 milyon Peştun nufüsu güçlenir ve bağımsızlığa yönelebilir. Bu nedenle Pakistan, Afganistan’ı güçten düşürmek istiyor.

 ABD’nin Afganistan’ı terk etmesinden memnun olan İran ile Taliban’ın ile arası yıllardan beri iyidir. İkisi de ABD ile şöyle ya da böyle savaşmaktadır. Sünni Taliban’a Şii İran’ın destek verme nedeni çıkarlarının olmasıdır. İran’ın çıkarlarından birisi de Sistan ve Zahidan şehirlerinde suyun olmaması. Afganistan, Batı Afganistan’daki barajlardan İran’a giden suyun kesiyordu. İran’ın desteklediği Taliban, Batı Afganista’ı aldığında yaptığı ilk iş İran önündeki barajları açmak oldu.

 Kırk yıldır savaşın sürdüğü Afganistan toplumunda savaştan bıkkınlık var ve savaşın bitmesini istiyor. İnsanlar devletle Taliban’ın oturup anlaşmasından yana. Taliban ülke kontrolünü tamamen alsa bile bu savaş bitmez ve bu savaşın engellenmesi gerekiyor. Afganistan’da, barış umudunun zirveye çıktığı anlarda bile barış masasının devrilmesi ve savaşa geri dönülmesi, çok şaşılacak bir durum değildir.

 Afganistan’ın savaşsız, sulh yoluyla çözülmesi yönünde de bir tutum sergileyen Erdoğan, Taliban’ın lideri ile görüşebilirim dedikten sonra Taliban sözcüsü Muhammed Naim’de Doğru, koşullar altında Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya gelmeye hazırız.’ dedi. Erdoğan’ın Taliban ile görüşmek istemesinin karşı tarafına geçmeyi muhalefet zannedenler var. Bunlar muhalefet yapmakla gürültü yapmayı birbirine karıştırıyor. Türkiye de Taliban ile üst düzeyde pekala görüşebilir ve belki de böyle bir görüşme gizlice yapılmıştır. Zaten Taliban ile herkes açık ya da gizli görüşüyor. Görüşmek, düşman olmayı dışlamaz.

Yorum Bölümü

You must be Giriş to post a comment.