Gülümseyerek ve umutlarla teslim ettik geçmlşi geleceğe

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Türkiye’nin, dış politika adımı…

Türkiye, konumu nedeniyle ABD ve Rusya için önemlidir. ABD de Rusya da Türkiye’yi tümden karşısına almak istemiyor, tümüyle anlaşmıyor ama çelişkiyi ileriye de götürmüyor. Zaman zaman ABD ve Rusya ile sorunlar yaşasa da Türkiye, ABD ve Rusya‘ya meydan okuyamaz ama bunların arasından kendisine yol açabiliyor. Çünkü bölgede Türkiye’nin, kesinlikle hayır dediği bir gelişmenin hayata geçme şansı yoktur. ABD ve Rusya arasında oynayarak yolunu açan Türkiye, bu oyunu dünyada en iyi oynayan ülkedir.

Türkiye‘nin politikalarına bakınca Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına ulaşmak istediği görünüyor. Bazı kesimler Türkiye’nin dış politikada attığı birçok adımı ciddiye almıyor. Bunun nedeni de Erdoğan karşıtlığı nedeniyle dünyayı okuyamamaları. Bu kesim ülkenin hala yeni sömürge olduğunu ve Misak-ı Milli’nin devam ettiğini zannediyor.

Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırları, büyük ölçüde, 28 Ocak 1920’de oy birliği ile kabul edilen ve 17 Şubat’ta kamuoyuna açıklanan Mîsâk-ı Millî ilkeleri doğrultusunda oluşmuştur ama Mîsâk-ı Millî, yıllar önce bitmiş durumdadır.

Türkiye‘nin, geçmişte Irak‘daki ve Suriye’deki hareketi çok kısıtlıyken şimdi ülkenin içine askeri olarak girebiliyor, istediği yerde operasyon yapabiliyor ve hem askeri hem ekonomik bakımdan daha da önemli yer ediniyor.

Türkiye’nin sınırları şu an güneyde Irak ve Suriye içinden başlıyor. Irak ve Suriye toprakları gerek görülmediği için resmen Türkiye Cumhuriyeti’ne katılmadı. Türkiye’nin Irak’ta önemli askeri üsler bulunuyor. Ekonomik olarakta Türkiye’ye bağımlıdır.

Türkiye, Suriye’de kontrolü altında tuttuğu kentlere kaymakam, emniyet müdürü ve jandarma komutanı atadı, Afrin zeytinini satıyor, PTT kuruldu, Türk Lirası (TL) kullanılmaya başlandı, bir organize sanayi bölgesi kurdu, Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü’ne bağlı olarak Bab’da İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Azez’de İslami İlimler Fakültesi ve Afrin’de Eğitim Fakültesi kurulması kararı aldı, Gençlik ve Spor Bakanlığı aracılığıyla iki stat için ihale açtı. Görünen o ki yakın bir gelecekte de çekilmeyecek ve kalmayı sürdürecektir.

Türkiye, daha da açılarak stratejik bir adımla halen merkezi yönetim bulunmayan Libya’da kendisine alan açtı ve bu alanda kalıcılaştı. Kurmuş olduğu ilişkilerle bu alanda kalmayı da sürdüreceğe benziyor. Türkiye’nin Kaddafi dönemindeki inşaat yatırımları nedeniyle Libya’dan yüksek miktarda alacağı vardır.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Bulgaristan, Fransa, Büyük Britanya, Avustralya, Yunanistan, Japonya, Romanya, Sovyetler Birliği, Yugoslavya ve Türkiye arasında yapıldığı için Türkiye, tek başına ne feshedebilir nede değiştirebilir. Unutulmamalıdır ki her antlaşma, ne kadar ayrıntılı olursa olsun esnetilmeye açıktır. Şu veya bu şekilde esnetilirse önemli sonuçları olacaktır.

Rusya için hayati önem taşıyan Ukrayna’da son zamanlarda hareketlilikle oluyor. Ukrayna’ya bağlı bir yarımada olan Kırım Rusya tarafından ilhak edildi.  Rusya’nın ilhak edilmesinden sonra Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol federal şehri olmak üzere iki federal birim bulunmaktadır.

Türk SİHA’larının (silahlı insansız hava aracı) Dağlık Karabağ savaşında gösterdiği etkinlikten sonra Ukrayna bu silahtan istedi ve Türkiye Ukrayna’ya SİHA sattığı gibi, ortak üretim yapmayı da planlıyor. Ukrayna, bu silahı elde ederse kime karşı kullanabilir?

Ukrayna, eski sınırlarına yeniden kavuşmak istiyor ve ABD/AB tarafından da destekleniyor. Bu durumda ABD savaş gemilerinin Karadeniz’de bulunması önem kazanıyor. Karadeniz’de kıyısı olmayan ABD’nin, savaş gemilerini bulundurması Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin iptali ile gerçekleşebilir.

Türkiye’nin son yıllardaki Rusya ile ilişkilerine bakıldığında Montrö Boğazlar Sözleşmesi iptali zor görünüyor. Kısa süre önce Rusya, Suriye’de Türkiye’nin savaşçılarını bombalamıştı. Bu durumda ortaya şu sonuç çıkıyor; Türkiye, Rusya’ya, isteğimi yapmazsan “Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni iptal ederim” diyerek şantaj yapıyor olabilir.

Yorum Bölümü

You must be Giriş to post a comment.